สำหรับเจ้าของธุรกิจ SME หรือฟรีแลนซ์ที่เพิ่งเริ่มรับงาน คำว่า “หัก ณ ที่จ่าย” มักสร้างความสับสนไม่น้อย บางคนเคยได้รับเงินไม่ครบและงงว่าหายไปไหน บางคนต้องออกเอกสารให้ผู้ว่าจ้างแต่ไม่แน่ใจว่าต้องทำอย่างไร บทความนี้จะอธิบายทุกอย่างให้ชัดเจนตั้งแต่ต้น
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คืออะไร?
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (Withholding Tax) คือระบบที่กรมสรรพากรกำหนดให้ผู้จ่ายเงิน “หัก” ภาษีบางส่วนออกจากค่าจ้างก่อนจ่ายให้ผู้รับ แล้วนำส่งกรมสรรพากรแทน ระบบนี้ช่วยให้รัฐเก็บภาษีได้ตลอดทั้งปี ไม่ต้องรอให้ผู้เสียภาษียื่นแบบปีละครั้ง
ตัวอย่างง่ายๆ: ถ้าคุณรับงานฟรีแลนซ์ 10,000 บาท ผู้ว่าจ้างอาจจ่ายให้จริง 9,700 บาท แล้วนำ 300 บาท (3%) ส่งสรรพากรแทนคุณ ส่วนที่หักไว้นี้คุณสามารถนำมาใช้ลดภาษีที่ต้องจ่ายปลายปีได้
ใครต้องถูกหัก ณ ที่จ่าย?
ระบบหัก ณ ที่จ่าย ใช้เมื่อ ผู้จ่ายเงินเป็นบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล และจ่ายเงินให้บุคคลหรือนิติบุคคลในกรณีต่อไปนี้
| ประเภทรายได้ | อัตราหัก ณ ที่จ่าย |
|---|---|
| ค่าจ้างทำของ / บริการ (บุคคลธรรมดา) | 3% |
| ค่าจ้างทำของ / บริการ (นิติบุคคล) | 3% |
| ค่าเช่า | 5% |
| ค่าวิชาชีพอิสระ (แพทย์ ทนาย วิศวกร) | 3% |
| ค่าโฆษณา | 2% |
| ดอกเบี้ย | 1–15% |
| เงินปันผล | 10% |
หมายเหตุ: หากจำนวนเงินที่จ่ายครั้งเดียวหรือตลอดปีไม่เกิน 1,000 บาท ไม่ต้องหัก ณ ที่จ่าย
ใบหัก ณ ที่จ่าย คืออะไร?
ใบหัก ณ ที่จ่าย (Withholding Tax Certificate) คือเอกสารที่ผู้จ่ายเงินต้องออกให้ผู้รับเงิน เพื่อยืนยันว่าได้หักภาษีและนำส่งสรรพากรแทนแล้ว ผู้รับเงินต้องเก็บเอกสารนี้ไว้เพื่อใช้ประกอบการยื่นภาษีประจำปี
องค์ประกอบที่ต้องมีในใบหัก ณ ที่จ่าย
- ชื่อ-ที่อยู่-เลขผู้เสียภาษีของผู้จ่ายเงิน (ผู้ที่หักภาษี)
- ชื่อ-ที่อยู่-เลขผู้เสียภาษีของผู้รับเงิน
- วันเดือนปีที่จ่ายเงิน
- ประเภทเงินได้ ตามที่กรมสรรพากรกำหนด
- จำนวนเงินที่จ่าย และ จำนวนภาษีที่หัก
- อัตราภาษีที่ใช้
- เงื่อนไขการหัก ว่าเป็น “หัก ณ ที่จ่าย” หรือ “ออกให้ตลอดไป”
- ลายมือชื่อผู้จ่ายเงินหรือผู้มีอำนาจ
แบบภาษีที่เกี่ยวข้อง
- ภ.ง.ด. 1 — หัก ณ ที่จ่ายจากเงินเดือน-ค่าจ้างพนักงาน (ยื่นทุกเดือน)
- ภ.ง.ด. 3 — หัก ณ ที่จ่ายจากบุคคลธรรมดา เช่น ฟรีแลนซ์ (ยื่นทุกเดือน)
- ภ.ง.ด. 53 — หัก ณ ที่จ่ายจากนิติบุคคล เช่น บริษัทจ่ายบริษัท (ยื่นทุกเดือน)
ต้องยื่นแบบพร้อมนำส่งเงินภาษีภายใน วันที่ 7 ของเดือนถัดไป (หรือวันที่ 15 หากยื่นออนไลน์ผ่าน e-Filing)
ขั้นตอนการออกใบหัก ณ ที่จ่าย (สำหรับผู้จ่ายเงิน)
ขั้นที่ 1 — ตรวจสอบว่าต้องหักหรือไม่ ดูว่าประเภทรายได้ที่จ่ายเข้าข่ายต้องหัก ณ ที่จ่ายหรือไม่ และจำนวนเงินเกิน 1,000 บาทหรือเปล่า
ขั้นที่ 2 — คำนวณจำนวนเงินที่ต้องหัก ใช้อัตราที่กำหนด เช่น ค่าบริการ 10,000 บาท × 3% = หัก 300 บาท จ่ายจริง 9,700 บาท
ขั้นที่ 3 — ออกใบหัก ณ ที่จ่าย ออกเอกสารที่มีองค์ประกอบครบถ้วนตามข้างต้น โดยทำ 2 ฉบับ — ฉบับหนึ่งให้ผู้รับเงิน อีกฉบับเก็บไว้เป็นหลักฐาน
ขั้นที่ 4 — นำส่งภาษี นำเงินที่หักไว้ส่งกรมสรรพากรพร้อมยื่นแบบ ภ.ง.ด. 3 หรือ 53 ภายในกำหนด
กรณีพิเศษ: “ออกให้ตลอดไป”
บางครั้งผู้รับเงินไม่ต้องการถูกหักภาษี แต่ผู้จ่ายก็ต้องนำส่งสรรพากรอยู่ดี กรณีนี้ผู้จ่ายสามารถ “ออกภาษีแทน” โดยรับภาระภาษีทั้งหมดเอง แล้วระบุในเอกสารว่า “ออกให้ตลอดไป” ซึ่งจะส่งผลให้ต้องนำจำนวนภาษีที่ออกแทนมาคำนวณเป็นรายได้ของผู้รับด้วย
สรุป
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเป็นกลไกที่ออกแบบมาเพื่อให้การจัดเก็บภาษีมีประสิทธิภาพ สำหรับเจ้าของธุรกิจ SME ต้องเข้าใจทั้งฐานะผู้จ่าย (ต้องหักและนำส่ง) และผู้รับ (ต้องเก็บใบหัก ณ ที่จ่ายไว้ใช้ลดภาษีปลายปี)
LcAccount ช่วยให้การออกใบหัก ณ ที่จ่ายเป็นเรื่องง่าย คำนวณอัตราให้อัตโนมัติ ออกเอกสารถูกต้องตามรูปแบบสรรพากร พร้อมใช้งานทั้งบน iOS, Android และเว็บ
ออกใบเสร็จและเอกสารบัญชีอย่างถูกต้องด้วย LcAccount
ครบทุกเอกสารที่ SME ต้องใช้ ใช้งานง่าย ถูกต้องตามสรรพากร
ทดลองใช้ฟรี →